Hiểu hết về CSR của PRO Vietnam (Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam)

Hiện nay, các doanh nghiệp tại Việt Nam luôn chú trọng đến việc thực hiện đạo đức và trách nhiệm xã hội (CSR). Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có hoạt động CSR trong vấn đề bảo vệ môi trường. Năm 2019, 9 doanh nghiệp lớn có sự cạnh tranh trên thị trường đã lần đầu tiên ngồi lại cùng nhau để thành lập Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Vietnam). Đây được xem là cố gắng của các doanh nghiệp trong việc hoạt động CSR trong vấn đề bảo vệ môi trường. Bài viết này sẽ cung cấp cho các thông tin về hoạt động CSR của Pro Vietnam.

Thực trạng "ô nhiễm trắng" tại Việt Nam

Theo Báo cáo hiện trạng chất thải nhựa năm 2022, Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng rác thải nhựa gia tăng đáng báo động. Tổng lượng chất thải nhựa phát sinh lên đến 2,9 triệu tấn và con số này tiếp tục tăng khoảng 5% mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ có 2,4 triệu tấn rác thải nhựa được thu gom. Chỉ có 0,9 triệu tấn rác thải nhựa (tương đương 31%) được phân loại để tái chế và 0,77 triệu tấn (tương đương 27%) được tái chế thành sản phẩm mới. Điều này đồng nghĩa với việc có đến 0,42 triệu tấn rác thải nhựa (tương đương 15%) "mất tích" trong môi trường.

Lượng rác thải rắn đô thị tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng 38% từ 11,6 triệu tấn năm 2016 lên 15,9 triệu tấn năm 2030. Trong số đó, 1,8 triệu tấn rác thải nhựa được thải ra mỗi năm, nhưng chỉ 27% được tái chế hoặc tận dụng.

Cũng theo báo cáo "Nghiên cứu thị trường cho Việt Nam - cơ hội và rào cản đối với tuần hoàn nhựa" do IFC công bố, mỗi năm Việt Nam tiêu thụ khoảng 3,9 triệu tấn nhựa PET, LDPE, HDPE và PP. Tuy nhiên, chỉ có 1,28 triệu tấn (tương đương 33%) được tái chế, 2,62 triệu tấn còn lại bị thải bỏ ra môi trường. Con số này gây ra lãng phí kinh tế khổng lồ, lên tới 2,2 - 2,9 tỷ USD mỗi năm.

Sự ra đời của PRO Vietnam

Ngày 21/06/2019, Lễ ký kết thành lập Liên Minh Tái Chế Bao Bì Việt Nam (PRO Vietnam) đã diễn ra tại TP.HCM. Sự ra đời đánh dấu bước ngoạt trong việc thực hiện hoạt động CSR của PRO Vietnam liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp.

PRO Vietnam là một tổ chức tự nguyện phi lợi nhuận, quy tụ các doanh nghiệp uy tín hàng đầu trong lĩnh vực hàng tiêu dùng và bao bì, cùng chung tay gánh vác trách nhiệm chung đối với người tiêu dùng và môi trường Việt Nam. Sự ra đời nhằm đảm bảo nguồn cung các sản phẩm an toàn luôn được cân bằng với việc thu gom và tái chế bao bì một cách bền vững, từ đó góp phần tạo nên Việt Nam Xanh, Sạch, Đẹp. 

Ban đầu, PRO Vietnam được thành lập với 9 thành viên: Coca-Cola Việt Nam, FrieslandCampina Việt Nam, La Vie Việt Nam, Nestlé Việt Nam, NutiFood, Suntory PepsiCo Việt Nam, Tetra Pak, TH Group, URC Việt Nam. Hiện nay, số lượng thành viên đã tăng lên 24 thành viên.

Nhìn lại chặng đường hoạt động

Sau gần 2 năm thành lập, các hoạt động CSR của PRO Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ với những thành tựu đáng tự hào. Các hoạt động được triển khai đã mở rộng đến hơn 20 tỉnh thành, tác động tích cực đến 2.000 trường học góp phần nâng cao nhận thức về tái chế bao bì cho người dân trên khắp cả nước.

Các hoạt động khuyến khích thói quen phân loại rác thải và sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường đã tác động tới hơn 10 triệu người tiêu dùng và hơn 1.000 hộ gia đình.

Bên cạnh đó, thiết lập 27 điểm thu gom tại Hà Nội và TP.HCM, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia vào hoạt động tái chế; thu gom thành công 7.000 tấn vỏ hộp giấy. Từ đó, giảm hơn 200 tấn nhựa và chất thải nhựa trong hoạt động của các thành viên PRO Việt Nam, thể hiện cam kết phát triển bền vững.

Gần 5 năm qua, PRO Vietnam đã không ngừng nỗ lực trên nhiều mặt trận để thúc đẩy tái chế và phân loại rác thải tại Việt Nam. Cụ thể, tổ chức đã triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tầm quan trọng của việc tái chế và phân loại rác thải. Đồng thời, các hoạt động CSR của PRO Vietnam cũng tích cực hỗ trợ phát triển và cải thiện hệ thống thu gom bao bì hiện có trên toàn quốc.

Nỗ lực trong thực hiện CSR của PRO Vietnam

Công ty FrieslandCampina Việt Nam tổ chức chương trình "Cùng Fristi bảo vệ môi trường" vào tháng 5-12/2019 tại 120 trường học thuộc tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng và Hưng Yên; thu gom 460.000 vỏ hộp sữa. Công ty Tetra Pak tổ chức 1.400 hội thảo cho 800.000 học sinh, giáo viên tại Hà Nội và TP HCM về tái chế hộp giấy; tổ chức Ngày hội Sống xanh, người dân mang vỏ hộp sữa đổi cây xanh. 

Với Suntory PepsiCo Việt Nam, chương trình Mizuiku giúp đơn vị phổ biến kiến thức tái chế, phân loại rác cho 6.500 học sinh tại 15 trường tiểu học ở các tỉnh Bến Tre, Quảng Nam và Lạng Sơn.

Chuỗi chương trình về thay đổi nhận thức bao bì dùng 1 lần cũng được các đơn vị như Nutifood, Saigon Co.op, Nestlé Việt Nam... đẩy mạnh triển khai. Riêng hệ thống siêu thị Saigon Co.op đã loại bỏ túi ni lông, thay bằng túi nhựa phân hủy sinh học và 243.000 túi môi trường.

Chủ tịch PRO Vietnam - ông Phạm Phú Ngọc Trai chia sẻ: “PRO Vietnam sau một năm thành lập đã có những kết quả bước đầu trong việc định hướng mô hình kinh tế tuần hoàn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh bền vững từ các thành viên, hợp tác với các đối tác liên quan và các cơ quan quản lý môi trường của nhà nước”.

Thách thức còn tồn tại

Việc thành lập Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam cũng như các hoạt động CSR của PRO Vietnam là một minh chứng cho việc các doanh nghiệp đã có ý thức trong vấn đề bảo vệ môi trường. Sự hợp tác này nhằm thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua quá trình thu gom và tái chế bao bì sản phẩm được thực hiện theo cách dễ tiếp cận và bền vững hơn.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn tồn đọng nhiều thách thức với hoạt động tái chế. Một trong những thách thức lớn nhất đó là việc phân loại rác thải sinh hoạt từ lượng rác khổng lồ của địa phương. Nguyên nhân chính là do hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải rắn sinh hoạt còn nhiều bất cập. Hệ thống thu gom, vận chuyển dàn trải, thiếu tập trung; phương tiện, thiết bị và công nghệ sử dụng chưa đồng bộ và hiện đại; bên cạnh đó, tỷ trọng rác thải do lực lượng dân lập thu gom cũng chiếm tỷ lệ cao.

Bên cạnh đó, đối với các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển và có thu nhập trung bình như Việt Nam, thách thức về tài chính đối với cộng đồng sẽ rất lớn. Vì thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) hướng tới phát triển bền vững sẽ phải thay đổi về cấu trúc giá thành sản phẩm, hướng tới tăng trưởng xanh sẽ tác động lên chi phí và sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường.

Những cơ hội mới với CSR của PRO Vietnam

PRO Vietnam là một trong những đơn vị đầu tiên theo đuổi EPR. Các hoạt động CSR của PRO Vietnam đã bắt đầu xây dựng nền tảng cơ bản cho các mô hình thu gom và tái chế bao bì có khả năng nhân rộng, phù hợp với việc thực thi Trách Nhiệm Mở Rộng Của Nhà Sản Xuất (EPR) theo Luật Bảo Vệ Môi Trường – vốn sẽ chính thức có hiệu lực áp dụng cho các loại bao bì của các thành viên đang sản xuất kinh doanh trong Liên minh vào ngày 01/01/2024.

PRO Vietnam đã đặt mục tiêu đến năm 2030 có thể thu gom, tái chế 100% bao bì mà các thành viên đưa ra thị trường. Hiện tại, 95% bao bì của FrieslandCampina Việt Nam (thành viên của Liên minh) đã là bao bì có khả năng tái chế. Trong đó, bao bì giấy nâu sữa Cô Gái Hà Lan có nguồn gốc từ bã mía ra mắt thị trường vào giữa năm 2022.

Hiện nay, Việt Nam đã áp dụng quy định EPR từ ngày 01/01/2024, trong đó, các nhà sản xuất, nhập khẩu pin, ắc quy, dầu nhớt, săm lốp và bao bì (thương phẩm) sẽ phải có trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì do mình sản xuất, nhập khẩu sau khi người tiêu dùng thải bỏ. Việc triển khai hiệu quả EPR sẽ góp phần giải quyết triệt để vấn đề rác thải, hướng đến một môi trường xanh - sạch - đẹp và phát triển kinh tế bền vững.

Kết luận

Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam là ví dụ điển hình cho hoạt động CSR vì môi trường của doanh nghiệp. Bởi dù các doanh nghiệp thành viên đều là các đối thủ trên thị trường, song họ vẫn tự nguyện hợp tác vì mục tiêu chung là bảo vệ môi trường Việt Nam. Những thành tựu đã đạt được của PRO Vietnam đã truyền cảm hứng cho nhiều doanh nghiệp cũng như lan toả tới toàn bộ cộng đồng về hoạt động bảo vệ môi trường.

Bạn có thể tham khảo: Các hoạt động CSR nổi bật của TH True Milk năm 2024